Eutyun
ՃԱՆԱՉԵԼ ԻՄԱՍՏՈՒԹՅՈՒՆ ԵՒ ԶԽՐԱՏ, ԻՄԱՆԱԼ ԶԲԱՆՍ ՀԱՆՃԱՐՈՅ
  Սկզբնաէջ      
                               ԷՈՒԹՅՈՒՆ-ԷԻԶՄ                                                                                            Ուղեցույց 1  
                                                                                                                                        
                Ուղեցույց 3  
 
 
  








                        ԿԱՄ 
 
                                                                ՎԵՐՋՆԱԿԱՆ ՎԻՃԱԿ
                   
         ( Այս է «և՛ կյանքը, և՛ ճշմարտությունը, և՛, միակ ճանապարհը»..
.) 1
                                                                            
  (ուղեցույց 2)

                                                                                «Եթե չգիտես ինչ անել՝ արա առաջին քայլը»,
                                             իսկ եթե գիտես՝  «Ձիու»:  Քայլ, որը Քուռկիկ Ջալալու թռիչքն արժե...

   
Լինելիությունից հետո երկրորդ կարևորագույն ազդակը տեսակի պահպանման բնազդն է, որին էվոլյուցիոն սանդղակում հաջորդում են «նպատակի ռեֆլեքսը» (Ի.Պ.Պավլով ), ապա կայացման ու էացման բնազդները: Մարդկային հանրույթներում դրանց համապատասխանում են տոհմ, էթնոս, ազգույթ և ազգ հիմնական կարգավիճակները: Բարձրագույն վերջինս, բացի  նյութա-կեցական (արյունակցություն, կենսատարածք, տնտեսություն, պետություն ևն )  և հոգևոր ( լեզու, մշակույթ, էթնոհոգեբանություն ևն )  առանձնահատկություններից պայմանավորված է ազգային ինքնագիտակցությամբ: Դրանցից որևէ մեկի բացակայությունը նվազեցնում է հանրույթի կարգավիճակը, մինչև նախնադարյան հոտ և հոմինոիդներ ( hominoïdés-երկոտանիների ընտանիք), իսկ ավելի վար՝ կենդանատեսակներ և բուսազգիներ:    
   Այսքանը, որպես մասն ամբողջի մեջ ընկալելու և խնդրականներն ըստ կարևորության դասակարգելու նախապայման և կանխադրույթ-պոստուլատ:                     

    Ուստի, որպես ֆոնային համայնապատկեր մտապահենք հայոց առնվազն 12000-ամյա ծագումնաբանության, վերելքների և վերջին երկհազարամյակում վերուվարումներով հաստատուն անկման տրամագիրը՝  մինչև եղեռնի երախ, ապա 70-ամյա խորհրդայնացում: Առաջացան հայի տարատեսակներ, ինչպես պոլսահայ, ռուսահայ, ամերիկահայ, այլք և խորհրդահայ: Եվ որքան էլ «ինտերնացիոնալիստ» և կարծեք ռուսահակ, հոգևոր և բանական հասունացման հետ վերջինս, երբեմնի որբուկների պես, օրինաչափորեն հանգեց իր ինքնության որոնումներին և անկախությանը: Այսուհանդերձ, ԽՍՀՄ-ի փլուզումից հետո մնաց «ռադիոակտիվ տականք», որն էլ իրացրեց հոկտեմբերի 27-ի պետական ոճրագործությունը, Հայաստանի վերադարձը ՌԴ-ի գիրկը, մինչև ԵՄ-ի հետ ասոցացման խափանումն ու Եվրասիա-ՄՄ անդամության հեռանկարը:

   Թե իրականում ի՞նչ էր սքողում Հայաստանի խորհրդայնացումը, ժամանակին ահազանգում էին շատերը, իսկ Վ. Պուտինը բացեիբաց հայտարարեց իր ելույթներից մեկում (Ռուսաստանի կազմում ինտեգրում և ռուսիֆիկացիա 2 , տե՛ս նաև https://www.youtube.com/watch?v=SMTyGW-STdY , այլ մեկը՝  հայրենիքի հայաթափման ենթատեքսով. http://www.youtube.com/watch?v=tJgLEdbI2Ak ):    
   Թե ինչի՞ հասավ Հայաստանն ու սփյուռքահայությունը հոկտեմբերի 27-ի ոճրագործությամբ և ռուսական կողմնորոշմամբ՝  ներկայացնելու անհրաժեշտություն չկա: Իսկ թե ի՞նչ է սպասում ողջ հայությանը ՝ 2013թ. սեպտեմբերի 3-ի Պուտին-Սարգսյան հանդիպումից ընդամենը մի քանի օր հետո երևակվեց ԱԱԾ տնօրեն, երդվյալ «չեկիստ», գեներալ-գնդապետ Գորիկ Հակոբյանի հրապարակային գռեհիկությամբ ( http://www.youtube.com/watch?v=Sipy0lQX9rk ), Սյունիքի հանցագործ մարզպետի մարդասպան որդու արդարացմամբ և ընդհանրապես իշխանությունների վերստին սանձարձակմամբ: Մինչ այդ, ԵՄ ասոցացման աղերսով «դեմոկրատացման» թատերախաղերը միանգամից ավարտվեցին:      
    Արդ, մոտ մեկդարյա այս կենսափորձից հետո և տվյալ իրավիճակում, դժվար չէ պատկերացնել թե ի՞նչ է սպասում Հայաստանին Եվրասիայի կազմում, Բելոռուսիայի, Ղրղզաստանի և Ռուսաստանի հետ գորշ միության մեջ, այն էլ առանց գաղափարական սկզբունքների և սոսկ վերջինիս կայսերապաշտական ու պուտինյան հավակնություններով: Եվ եթե մեկդարյա կենսափորձը ավարտվեց Հայաստանի վերաօկուպացմամբ, աներևակայելի խարդավանքներով ու ոճիրներով, հայության զանգվածային արտագաղթով, նախորդ 2/2 փոխարեն սփյուռք-հայրենիք հայության  3,5/2 հարաբերակցությամբ, հանուր բթացմամբ, ետաճով և կատարյալ հոռետեսությամբ, ապա 1-2 սերունդ հետո հայության ճնշող մեծամասնությունը կարող է հայտնվել արտերկրում և անշրջելի ուծացման գործընթացում, իսկ վերջին պատառիկ հայրենիքը պարզապես բռնակցվել Ռուսաստանին: Այս աչք ծակող իրականության մեջ աշխարհաքաղաքական, քաղաքագիտական, տնտեսական թե գաղափարաբանական վերլուծությունները կա՛մ ինտելեկտուալ «դեղամիջոցներ» են ( իմա՝ սոսկ ընթացիկ-կեցական խնդրականներ), կա՛մ հուսահատ չաչանակություններ, կա՛մ էլ միտումնավոր աճպարարություններ, հանրության ուշադրությունը շեղելու համար լինելիության և ինքնապահպանման  գերխնդրականներից ( էլ չխոսելով կայացման ու էացման մասին)  և այլոց նկրտումներից:  Իսկ առանց առաջնային այդ գերխնդրականների ապահովման, մնացյալի մասին խոսելն ու դեռ ճակատ տալը ավելորդ է, կորուսյալի հանգամանքներին հանձնվելը՝ առավել մարդասիրական...                            
    Մինչդեռ, Հայաստանին ու ռուսահայությանը սպառնում է հենց այդ ճակատագիրը, նույն այդ չարաբաստիկ «ռադիոակտիվ տականքի» օրինակով: Այսինքն, «մուտացիայի» ճանապարհով  վերջնական ուծացման, իսկ Հայաստանին՝ Չեչնիայի և կովկասյան նման երկրների:

    Օրհասական այս իրավիճակում այլընտրանք չկա, մնում է արթմնի ու գիտակից շրջանակներով ինքնակազմակերպվել և մաքառել վասն ինքնապահպանման, բյուրեղացման, ազգանորացման և իրական վերածննդյան, մինչև հարենիքի հիրավի անկախացումը, վատագույն դեպքում թեկուզ մի քանի սերունդներ հետո ( հրեաներին այդ պահանջեց 2000 տարի...):  Այնպես՝  ինչպես երբևէ ստրկացված ժողովուրդների գոնե հոգևոր անկախության՝ նույնն է ինքնության պահպանման պարագաներում: Վերջին երկհազարամյակում մեկ անգամ չէ, որը հայությունը ևս ինչ-որ ժամանակ պատսպարվել ու գոյատևել է արտերկրում: Այդպես էլ Հայաստանում կամ ռուսահպատակ երկրներում քաղաքական թե քաղաքացիական ընդվզմանը զուգահեռ հնարավոր է ընդերային անհնազանդություն ընդդեմ բռնատիրության, ծայրահեղ դեպքում դրածո իշխանություններին անտեսելով այնպես՝ ինչպես օտար զավթիչներին կամ նրանք հանրությանը: Ինքնագիտակից էակների խելքն ու հոգին ոչ ոք առինքնել չի կարող, եթե իհարկե դեռ կենսունակ են և չի մարված ինքնապահպանման բնազդը, անկախ նրանց քանակից: Մնացյալ դեպքերում նրանք վերջնականապես այլափոխված են և հոգեբանորեն առավել վտանգավոր:   

   Եվ արդեն այստեղ, սփյուռքը  ( հատկապես արևմտյան )  դառնում է ոչ միայն հյուրընկալ ու ազատ կենսատարածք և ինքնացման փորձադաշտ՝ այլև մաքառող հայրենիքին զորակցող հենարան: Եվ այդ նաև նրա ազատագրումից հետո: Այս շարժումը ակնկալում է ներդաշնակ համագործակցություն ազատատենչ տարբեր կուսակցությունների, հասարակական կազմակերպությունների և այլազան շրջանակների հետ, ինչպես ցանկացած հասուն, ինքնիշխան և ժողովրդավարական հասարակություններում: Առավել ևս, որ նման առաքելությունը վերկուսակցական է, ազգ-ներաշխարհ առումով՝  ոգե-գաղափարական, և անգամ ազգային  պետականության պայմաններում անհրաժեշտ է լինելու շարունակել թե՛ հայրենիքում և թե՛գլոբալիզացման եռուզեռում ինքնահաստատվող համայն սփյուռքում:

   Այսպես թե այնպես Ե՞Մ թե՞ ԵՍ երկընտրանքում հայությունը հարկադրված էր գտնելու հարատևման ու կայացման ուղիներն ու միջոցները, «ԷԱԿԱՆՔ-Ազգ և նոր հազարամյակ» նախածրագիրը հղացված էր այդպիսի անհրաժեշտությամբ: Մինչդեռ ՄՄ անդամակցության հարկադրանքը այլընտրանք չի թողնում, ավելին պարտադրում է այդ: Լինելիության անշրջանցելի մի փորձություն, որը սոսկ բնազդաբար եղել է անցյալում, շարունակվում է ցայսօր ու այլևս գիտակցաբար և գիտաբանորեն տևելու է սերունդներ:   
   Իսկ թե ինչպե՞ս՝  այդ հաջորդ քայլերն են: Անդրադառնանք միայն, որ 70-ամյա խորհրդայնացումից հետո, ի հակակշիռ «ռադիոակտիվ տականքին»,  հոգևոր հասունացումը հանգեցրեց ինքնության պահանջին, ազգային ինքնագիտակցությանը, իսկ այդպես՝ քանի կայսրությունների փլուզմանը...: Այս գործընթացը ոչ ոք կասեցնել չի կարող !!!     
    Այդ համատիեզերական օրինաչափություն է, Էություն-էիզմի հիմնադրույթներից մեկը, հասունության վերին մի մակարդակում մարդկության հետ ներդաշնակորեն ամբողջանալու հեռանկարով, ի վերջո՝ գերԷՈԻԹՅԱՆ կամ եթե կուզեք՝ Հայր Աստծո...     
     Եվ հենց այդ է վերջնական ԷԱՑՈՒՄԸ, այդու էլ՝     
   
«Ե՛վ ճանապարհը, և՛ ճշմարտությունը 3, և՛ կյանքը»...     
     Եվ այս է Քուռկիկ Ջալալու «առաջին քայլը»:      
     Ավելին՝ ընթացքում:     
                                                                                                                            
   
       1
 Սույն  ուրվագիծը «ԷԱԿԱՆՔ-Ազգ և նոր հազարամյակ» քառահատոր նախածրագրի սոսկ հայտն է («ԷԱԿԱՆՔ» հատոր 1, Երևան-2002, «ԳԻՐՆ զԷ ԱՆՈՒՆ ԱՅ-ՀԱՅՏՆՈՒԹՅՈՒՆ» հ-3, Երևան-2006: «ՄԻՋՕՐԵԱԿԱՆ», հ-2 և «ՁԻՈՒ ՔԱՅԼ», հ-4  հատորները հրապարակման առայժմ ենթակա չեն) :   
  Սակայն, անգամ դրա հրապարակումից հետո այլք վստահաբար կկրկնօրինակեն  նման նախաձեռնություններ, ինչպես արիացիների, հայոց 12000-ամյա ծագումնաբանության և մասամբ Է-Էություն տեսությունների պարագաներում: Մասամբ վատ չէ, վարակները ևս տարածվում են նույն սկզբունքով: Սակայն, էական կռվանները և «խորհուրդները» պետք է մնան ամենանվիրյալ էականների զինանոցում...

     2 2002 թ. հոկտեմբերի 6-9, Մոսկվայի «President-Hotel» շքեղ հյուրանոցում կայացավ «Համայն հայությունը 21-րդ դարի շեմին...»  խորագրով միջազգային գիտաժողովը, ՌԴ և ՀՀ  պետական բարձրագույն  այրերի մասնակցությամբ և Վ.Պուտինի անմիջական նախագահությամբ, որին էլ վերապահված էր բացման խոսքը: Գիտաժողովում ստեղծված էին աշխատանքային խմբեր, որոնք էլ մշակելու էին Հայաստանի արտաքին քաղաքականությունը, տնտեսական հարաբերությունները (օրինակ՝  բացի Ռուսաստանից, նաև Հյուսիսային Կորեայի հետ... ), Հայաստան-սփյուռք փոխհարաբերությունները և այլն: Մեկ խոսքով, ողջ հայության ճակատագիրը, ինչը անհնարին էր պատկերացնել առանց հոկտեմբեր 27 ոճրագործության և «21-րդ դարը մերն է լինելու»  տեսլականը որդեգրած Վ. Սարգսյանի կենդանությամբ...  (որպես  ազգաբան և տվյալ թեմաների հեղինակ  այդ գիտաժողովին հրավիրված էինք նաև մենք , սակայն հանգամանքները բարեբախտաբար այլ կերպ ընթացան...):
   Ու թեև այդ միջոցառումն ու արծարծված թեզերը շարունակություն չունեցան, այդուհանդերձ Վ. Պուտինը չդադարեց անձնականացնել հայոց լինելության խնդրականը և դժվար թե ձեռք քաշի անգամ դեռևս չեղյալ Մաքսային միության ձախողմամբ: Ի՞նչ փույթ, նա արդեն թքել է այլոց  ապուրի և հայոց հոգու մեջ և նա թե այլք կշարունակեն իրենց  «մաքիավելիկ» նկրտումները, մինչև հայոց «վերջնական վախճանը»...

     3 Նույնն է՝  էությունը , տե՛ս  http://www.eutyun.org/S/E/Verite/Verite.htm : 
 

                                                                        
          ¡  ¡  ¡  
          
      ՀԵՏԱԳՐՈՒԹՅՈՒՆ
 
  
 Եթե այս տարրական իրողությունը չընկալվեց, ապա պարբերաբար թվացյալ աշխուժությունը սոսկ հոգեվարքային ջղաձգություններ են: Զի, «Աստուած  մէկու մը հոգին առնելէ առաջ նախ խելքը կ՛առնէ»:
Եվ այսպես էլ.                                                                         
«
Ազգերը մեռնում են... տխմարությունից»:
Բայց ոչ միանգամից և կարող են վերածնվել «զույգ-զույգ ամեն տեսակից»,
նույն «Ի սկզբանէ էր Բանը...», իմա՝ ԷՈՒԹՅՈՒՆԸ  սկզբունքով...
 
Ալեքսանդր Արորդի Վարպետյան
                                                        Մարսել, 11.09.2013թ.


¡  ¡  ¡

Համախոհներին հորդորում ենք տարածել սույն նախագիծը, քննարկել իրենց շրջապատում, արձանագրել համախոհներին և դառնալ ոգե-գաղափարական հոսանքի «տրանսֆորմացիոն» օղակ, հետևելով հաջորդ քայլերին ու զարգացումներին: Ի վերջո. «Դարբին են դառնում դարբնելով»:   Այսուհանդերձ, հարկ է խոսափել թերհասկացություններից ու աղավաղումներից, ինչը կարող է դառնալ շփոթի ու նոր մոլորությունների պատճառ: Այդ անկասկած անելու են այլք: